Shloka 14
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
त्रिशूलपट्टिशधरौ ज्वलन्तौ ब्रह्मतेजसा / तौ दृष्ट्वा मनसा भीतः किञ्चिदाह विनीतवत्
Transliteration
triśūlapaṭṭiśadharau jvalantau brahmatejasā / tau dṛṣṭvā manasā bhītaḥ kiñcidāha vinītavat
Translation
فلما رأى الاثنين يحملان الرمح الثلاثي والفأس الحربي، متّقدين بوهج التجلّي البرهمي، خاف في قلبه وقال كلماتٍ يسيرة بتواضع وأدب.
Word by Word
त्रिशूलtrident
त्रिशूल:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used in compound
पट्टिशaxe
पट्टिश:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootपट्टिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘battle-axe’ used in compound
धरौbearing tridents and axes
धरौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootधर (प्रातिपदिक; √धृ-अच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; ‘triśūla-paṭṭiśa-dhara’ = bearers of trident and axe; qualifies तौ
ज्वलन्तौblazing
ज्वलन्तौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वलन्त् (प्रातिपदिक; √ज्वल्-शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; शतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त (present active participle) ‘blazing’
ब्रह्मतेजसाwith brahmanic radiance
ब्रह्मतेजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्म+तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental ‘with Brahmanic splendor’
तौthose two
तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; object of दृष्ट्वा
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) ‘having seen’
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental ‘in/with the mind’
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीत (प्रातिपदिक; √भी-क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past participle ‘frightened’; subject (Rāma understood)
किञ्चित्something/a little
किञ्चित्:
Karma (कर्म)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (indeclinable ‘a little/something’)
आहsaid
आह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धातु; ‘to say’—form आह from √अह्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष? actually 3rd person singular; परस्मैपद; ‘said’
विनीतवत्humbly
विनीतवत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविनीतवत् (अव्यय; विनीत+वत्)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb ‘like one who is humble/modestly’)