Shloka 22
Brahmaṇa-parīkṣā
Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context
Devanagari script
दीक्षितस्य पुरा सत्रे ब्रह्ममः परमात्मनः / तत्रैव दत्तमन्नाग्रं पितॄणामक्षयर्थिनाम् / लोकानां च हितार्थाय ब्रह्मणा परमेष्ठिना
Transliteration
dīkṣitasya purā satre brahmamaḥ paramātmanaḥ / tatraiva dattamannāgraṃ pitṝṇāmakṣayarthinām / lokānāṃ ca hitārthāya brahmaṇā parameṣṭhinā
Translation
قديماً، حين كان المُتديَّن يُتَوَّج بالدِّكشا في سَترِ براهما، البرماتمن، هناك بعينه قُدِّم أوّلُ نصيبٍ من الطعام للآباء (الپِتْرِ) طلباً لثمرٍ لا ينفد؛ ولخير العوالم سنَّ ذلك براهما البرميشثين.
Word by Word
dīkṣitasyaof the initiated one
dīkṣitasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdīkṣita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √dīkṣ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
purāformerly
purā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
satrein the sacrificial session (satra)
satre:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
brahmamaḥthe Brahma-festival/rite
brahmamaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrahma-maha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः महः = brahma-maha); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
paramātmanaḥof the Supreme Self
paramātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootparama-ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (परमः आत्मा); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
evaindeed/just
eva:
Prayojaka-nipāta (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (restrictive particle)
dattamgiven
dattam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicative qualifier)
TypeVerb
Root√dā (धातु) → datta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive past participle qualifying annāgram
anna-agramthe first portion of food
anna-agram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootanna + agra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अन्नस्य अग्रं = first portion of food); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
pitṝṇāmfor the ancestors
pitṝṇām:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
akṣaya-arthināmseeking the imperishable (benefit)
akṣaya-arthinām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootakṣaya + arthin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अक्षयम् अर्थयन्ति = seeking imperishability); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; pitṝṇām इत्यस्य विशेषणम्
lokānāmof the worlds/people
lokānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात
hita-arthāyafor the welfare
hita-arthāya:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Roothita + artha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हितस्य अर्थः = for welfare); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karaṇa (करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
parameṣṭhināby the Supreme Lord (Parameṣṭhin)
parameṣṭhinā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootparameṣṭhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; brahmaṇā इत्यस्य विशेषणम्