Shloka 5
ऋषिसर्गवर्णन (Rishi-Sarga Varṇana) — Account of the Creation/Origination of Sages and Beings
Devanagari script
स मैथुनेन भावेन सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः / असिक्रीमावहद्भार्यां वीरणस्य प्रजापतेः
Transliteration
sa maithunena bhāvena sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ / asikrīmāvahadbhāryāṃ vīraṇasya prajāpateḥ
Translation
ثم رغبةً في إنجاب أصناف الخلق بدافع الاقتران، اتخذ أسيكري زوجةً، وهي قرينة براجابتي فيرَنة.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मैथुनेनby sexual union
मैथुनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
भावेनby the state/intent
भावेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सिसृक्षुःdesiring to create
सिसृक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसृज् (धातु) → सिसृक्षु (कृदन्त-प्रातिपदिक, सन्-अन्त)
Formइच्छार्थक कृदन्त (desiderative participle, सन्-प्रत्ययान्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इत्यस्य विशेषणम्
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; प्रजाः इत्यस्य विशेषणम्
प्रजाःcreatures; progeny
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
असिक्रीम्Asikrī (proper name)
असिक्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअसिक्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आवहत्married; took (as wife)
आवहत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+वह् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ
भार्याम्as wife
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीरणस्यof Vīraṇa
वीरणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवीरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन
प्रजापतेःof the Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: प्रजाः + पति