Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

ऋषिसर्गवर्णन (Rishi-Sarga Varṇana) — Account of the Creation/Origination of Sages and Beings

ससर्ज सर्वभूतानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च / मानसानि च भूतानि स पूर्वमसृजत्प्रभुः

sasarja sarvabhūtāni gatimanti dhruvāṇi ca / mānasāni ca bhūtāni sa pūrvamasṛjatprabhuḥ

ذلك الربّ خلق جميع الكائنات، المتحركة والثابتة؛ وقبل ذلك خلق الكائنات الذهنية، المولودة من الفكر.

ससर्जcreated
ससर्ज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट् लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: सर्वाणि भूतानि
गतिमन्तिhaving movement
गतिमन्ति:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootगतिमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of सर्वभूतानि)
ध्रुवाणिfixed, stable
ध्रुवाणि:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of सर्वभूतानि)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मानसानिmental, mind-born
मानसानि:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of भूतानि)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्formerly/first
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
असृजत्created
असृजत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ् लकार (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता) (appositional)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन