Shloka 6
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
रौरवेण तु प्रीयन्ते नव मासान्पितामहाः / गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद्दशमासिकी
Transliteration
rauraveṇa tu prīyante nava māsānpitāmahāḥ / gavayasya tu māṃsena tṛptiḥ syāddaśamāsikī
Translation
بلحم «راورَفَة» يسرّ الآباء الأقدمون «پِتامَه» تسعة أشهر؛ وبِلحم «گَوَيَة» (ثور بري) تكون الشِّبَعَة عشرة أشهر.
Word by Word
रौरवेणwith raurava (meat)
रौरवेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरौरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम्—‘रौरव-मांस’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
प्रीयन्तेare pleased
प्रीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; ‘तुष्यन्ति/प्रसन्ना भवन्ति’
नवnine
नव:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; अत्र ‘मासान्’ विशेषयति
मासान्months
मासान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कालपरिमाणम्
पितामहाःforefathers/grandsires
पितामहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्ता
गवयस्यof the gavaya (wild ox)
गवयस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगवय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध/Genitive), एकवचनम्
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
मांसेनwith meat
मांसेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम्
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृवत् भावः
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘भवेत्’
दशमासिकीlasting ten months
दशमासिकी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशमासिकी (प्रातिपदिक; दश+मासिकी)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दशमास-पर्यन्ता’ (तृप्तिः विशेषणम्)