Shloka 47
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
पित्रोराराधनं कार्यमेवं प्रीणयते पितॄन् / अनुमान्य द्विजान्पूर्वमर्गौं कुर्याद्यथाविधि
Transliteration
pitrorārādhanaṃ kāryamevaṃ prīṇayate pitṝn / anumānya dvijānpūrvamargauṃ kuryādyathāvidhi
Translation
ينبغي أداء عبادة البِتْرِ (الآباء الأسلاف)؛ فبذلك يرضى الأسلاف. وبعد إكرام ذوي الولادتين (البراهمة) أولًا، فليقدّم الأَرغْيَة على وفق الشعيرة.
Word by Word
पित्रोःof the two parents (father and mother)
पित्रोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन
आराधनम्worship/propitiation
आराधनम्:
कर्म/विधेय (Object/Predicate)
TypeNoun
Rootआराधन (प्रातिपदिक; √राध् धातु + उपसर्ग आ-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (here: predicate nominative)
कार्यम्should be done
कार्यम्:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृदन्त; √कृ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive/ण्यम्: ‘to be done’)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner)
प्रीणयतेpleases/satisfies
प्रीणयते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्री (धातु) [causative: प्रीणय-]
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; णिच् (causative)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अनुमान्यhaving obtained permission / having invited
अनुमान्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootअनु√मन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive): ‘having requested/obtained consent’
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
क्रियाविशेषण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: ‘first’)
अर्घ्यम्arghya-offering (water offering)
अर्घ्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुर्यात्should do/offer
कुर्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; रीतिवाचक-अव्यय (according to prescribed rule)