Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

अनिवर्तनं तु नन्दायां वेद्याः प्रागुत्तरदिशि / सिद्धिक्षेत्रं सुरैर्जुष्टं यत्प्राप्य न निवर्त्तते

anivartanaṃ tu nandāyāṃ vedyāḥ prāguttaradiśi / siddhikṣetraṃ surairjuṣṭaṃ yatprāpya na nivarttate

في جهة الإيشان (الشمال الشرقي) من الڤيدي، في نندا، يوجد ميدانُ السِّدهي المسمّى «أنِفَرْتَنَ» الذي تأنس به الآلهة؛ من بلغه لا يعود بعد ذلك.

अनिवर्तनम्Anivartana (place of non-return)
अनिवर्तनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनिवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन (स्थाननाम)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
नन्दायाम्in Nandā
नन्दायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (नदी/स्थाननाम)
वेद्याःof Vedyā
वेद्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
प्राक्to the east
प्राक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय)
Formअव्यय; दिग्वाचक (eastward/before)
उत्तरदिशिin the northern direction
उत्तरदिशि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर-दिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—उत्तरा दिशा (कर्मधारय)
सिद्धिक्षेत्रम्field/place of attainment
सिद्धिक्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—सिद्धेः क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सुरैःby gods
सुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
जुष्टम्frequented
जुष्टम्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजुष्ट (कृदन्त; √जुष्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘enjoyed/frequented’ (PPP; qualifying siddhikṣetram)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् उपसर्ग-प्र)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable); ‘having attained’
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
निवर्ततेreturns
निवर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग-नि