Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

अग्निशान्तः पुनर्जातस्तत्र दत्तं ततो ऽक्षयम् / दशाश्वमेधिके तीर्थे तीर्थे पञ्चाश्वमेधिके

agniśāntaḥ punarjātastatra dattaṃ tato 'kṣayam / daśāśvamedhike tīrthe tīrthe pañcāśvamedhike

من سكنته نارُ أغني نال ولادةً ثانية؛ ولذا فالعطاءُ المقدَّم هناك يصير غيرَ فانٍ. وذلك التيرث مشهورٌ باسم «دَشاشْوَميدهيكا» و«پَنجاشْوَميدهيكا».

agniśāntaḥone whose (relation to) fire is appeased; fire-pacified
agniśāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni+śānta (प्रातिपदिक; अग्नि + शान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('pacified by/with respect to fire'); विशेषण (used substantively)
punarjātaḥreborn
punarjātaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpunar+jāta (प्रातिपदिक; पुनः + जात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (reborn)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
dattam(that which is) given/offered
dattam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdā (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'given/offered'
tataḥthereafter; from that
tataḥ:
Apādāna/Sequence (अपादान/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formतस्मात्-अर्थे अव्यय (ablatival adverb: 'thereafter/from there')
akṣayamimperishable (undiminishing merit/result)
akṣayam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootakṣaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (predicative: 'imperishable')
daśāśvamedhikeat the ‘ten-Aśvamedha’ (tīrtha)
daśāśvamedhike:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdaśa+aśvamedhika (प्रातिपदिक; दश + अश्वमेधिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; द्विगु-समास (ten-aśvamedha-related) used as epithet of tīrtha
tīrtheat the sacred ford/place
tīrthe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
tīrtheat the tīrtha
tīrthe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis/parallelism)
pañcāśvamedhikeat the ‘five-Aśvamedha’ (tīrtha)
pañcāśvamedhike:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpañca+aśvamedhika (प्रातिपदिक; पञ्च + अश्वमेधिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समास (five-aśvamedha-related) used as epithet of tīrtha