Shloka 15
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
धन्यास्ते पुरुषा लोके ये प्राप्यामरकण्टकम् / पितॄन्संतर्पयिष्यन्तिश्राद्धे पितृपरायणाः
Transliteration
dhanyāste puruṣā loke ye prāpyāmarakaṇṭakam / pitṝnsaṃtarpayiṣyantiśrāddhe pitṛparāyaṇāḥ
Translation
طوبى لرجالٍ في العالم إذا بلغوا أَمَرَكَنْتَك، وكانوا مُنصرفين إلى الآباء الأقدمين، فأشبعوا البِتْرِ في طقس الشرادها.
Word by Word
dhanyāḥblessed / fortunate
dhanyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
tethose
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
puruṣāḥmen / persons
puruṣāḥ:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
lokein the world
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
yewho
ye:
Karta (कर्ता) (relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpra-āp (धातु) → prāpya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-प्रयोग (gerund/absolutive); ‘having reached’
amara-kaṇṭakamAmarakanṭaka (place)
amara-kaṇṭakam:
Karma (कर्म) (of prāpya)
TypeNoun
Rootamara (प्रातिपदिक) + kaṇṭaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अमराणां कण्टकः/अमरकण्टक-नाम)
pitṝnthe ancestors (pitṛs)
pitṝn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
saṃtarpayiṣyantiwill satisfy / will propitiate
saṃtarpayiṣyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-tṛp (धातु, causative)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम; णिच्-प्रयोग (causative) ‘to satisfy’
śrāddhein the śrāddha rite
śrāddhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
pitṛ-parāyaṇāḥdevoted to the ancestors
pitṛ-parāyaṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (पितृषु परायणाः = devoted to ancestors)