Shloka 25
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
सामवेदश्च वृत्ताढ्यः सर्वगेयपुरः सरः / विश्वावस्वादिभिः सार्द्धं गन्धर्वैः संभृतो ऽभवत्
Transliteration
sāmavedaśca vṛttāḍhyaḥ sarvageyapuraḥ saraḥ / viśvāvasvādibhiḥ sārddhaṃ gandharvaiḥ saṃbhṛto 'bhavat
Translation
وكان السامَ ويد غنيًّا بالأوزان، كأنه بحيرةُ كل الألحان؛ وقد اكتمل مع الغندرفات، مع فيشوافاسو وأمثاله.
Word by Word
सामवेदःthe Sāmaveda
सामवेदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसामन् + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (साम्नां वेदः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वृत्ताढ्यःrich in metre/structure
वृत्ताढ्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृत्त + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (वृत्तेन आढ्यः)
सर्वगेयपुरःwhose abode is all that is singable
सर्वगेयपुरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + गेय + पुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (सर्वं गेयं पुरं यस्य सः = having all songs as its city/abode)
सरःa lake; reservoir
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विश्वावस्वादिभिःwith (those) beginning with Viśvāvasu
विश्वावस्वादिभिः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootविश्वावसु + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष (विश्वावसुः आदिः येषां तैः)
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formसहभाववाचक अव्यय (adverb/preposition: 'together with')
गन्धर्वैःby/with Gandharvas
गन्धर्वैः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
संभृतःassembled; furnished; filled
संभृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √भृ (धातु) + संभृत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन