Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 72

Parīkṣit’s Final Absorption, Takṣaka’s Bite, Janamejaya’s Snake Sacrifice, and the Vedic Sound-Lineage

अथ ह भगवंस्तव चरणनलिनयुगलं त्रिभुवनगुरुभिरभिवन्दितमहमयातयामयजुष्काम उपसरामीति ॥ ७२ ॥

atha ha bhagavaṁs tava caraṇa-nalina-yugalaṁ tri-bhuvana-gurubhir abhivanditam aham ayāta-yāma-yajuṣ-kāma upasarāmīti.

لذلك، يا ربّ، أتقدّم متضرّعًا إلى قدميك اللوتسيتين اللتين يوقّرهما معلمو العوالم الثلاثة، لأني أرجو أن أتلقّى منك تعاويذ اليجورفيدا التي لا يعرفها سواك؛ فتفضّل بمنحها لي.

athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormDiscourse particle (अथ-निपात)
haindeed
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन)
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
caraṇa-nalina-yugalampair of lotus-feet
caraṇa-nalina-yugalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक) + nalina (प्रातिपदिक) + yugala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
tri-bhuvana-gurubhiḥby the teachers of the three worlds
tri-bhuvana-gurubhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + bhuvana (प्रातिपदिक) + guru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन)
abhivanditamsaluted, revered
abhivanditam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootabhi + √vand (वन्द्, धातु) → vandita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); agrees with ‘yugalam’
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
ayāta-yāma-yajuṣ-kāmaḥdesirous of the ayāta-yāma Yajus (unfatiguing Yajur-mantras)
ayāta-yāma-yajuṣ-kāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootayāta-yāma (प्रातिपदिक; ‘not requiring travel/effort’ as epithet of a yajus) + yajuṣ (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); bahu-member determinative compound qualifying ‘aham’
upasarāmiI approach
upasarāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + √sṛ (सृ, धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)

FAQs

This verse portrays humble surrender—approaching the Lord as the ultimate refuge, whose feet are honored even by the greatest teachers of the universe.

To emphasize the Lord’s supreme position: even the highest authorities revere Him, so approaching Him is the most reliable spiritual course.

Adopt a mood of humility and guidance-seeking: regularly pray, study authentic scripture, and align daily choices with devotion and dharma rather than ego or anxiety.