Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Nārada Sees Lord Kṛṣṇa’s Yoga-māyā in the Palaces of the Queens

Dvāra-kā-līlā

तस्मिन् समानगुणरूपवय:सुवेष- दासीसहस्रयुतयानुसवं गृहिण्या । विप्रो ददर्श चमरव्यजनेन रुक्‍म- दण्डेन सात्वतपतिं परिवीजयन्त्या ॥ १३ ॥

tasmin samāna-guṇa-rūpa-vayaḥ-su-veṣa- dāsī-sahasra-yutayānusavaṁ gṛhiṇyā vipro dadarśa cāmara-vyajanena rukma- daṇḍena sātvata-patiṁ parivījayantyā

وفي ذلك القصر رأى البرهمن العالِم سيّد الساتڤتات، شري كريشنا، مع زوجته؛ وكانت هي بنفسها تروّحه بمروحة الشَّمَر ذات المقبض الذهبي، مع أنّ ألف جارية مماثلات لها في الخُلُق والجمال والشباب وحسن اللباس كنّ يلازمن خدمتها دائمًا.

tasminin that (place)
tasmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
samāna-guṇa-rūpa-vayaḥ-su-veṣa-dāsī-sahasra-yutayāby (her) attended by a thousand well-dressed maidservants of equal qualities, beauty, and age
samāna-guṇa-rūpa-vayaḥ-su-veṣa-dāsī-sahasra-yutayā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootsamāna (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + vayaḥ (प्रातिपदिक) + su-veṣa (प्रातिपदिक) + dāsī (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक) + yuta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समासः: ‘attended by a thousand maidservants of equal qualities, beauty, age, and fine dress’
anusavamconstantly
anusavam:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanusavam (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb) — ‘continually/at every moment’
gṛhiṇyāby the lady of the house (queen)
gṛhiṇyā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgṛhiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘housewife/queen (lady of the house)’
vipraḥthe brāhmaṇa
vipraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
dadarśasaw
dadarśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
cāmara-vyajanenawith a yak-tail fan
cāmara-vyajanena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootcāmara (प्रातिपदिक) + vyajana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः (cāmara-vyajana = ‘yak-tail fan’)
rukma-daṇḍenawith a golden handle
rukma-daṇḍena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrukma (प्रातिपदिक) + daṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः (rukma-daṇḍa = ‘golden handle/rod’)
sātvata-patimthe lord of the Sātvatas (Kṛṣṇa)
sātvata-patim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsātvata (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (सात्वतानां पतिः)
parivījayantyāwhile fanning
parivījayantyā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootparivījayantī (कृदन्त; √vīj वीज् with pari-)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; शतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त (present participle) — ‘fanning’
K
Kṛṣṇa
T
the brāhmaṇa visitor (vipra)
K
Kṛṣṇa's queen (gṛhiṇī)
M
maidservants (dāsīs)

FAQs

This verse shows Kṛṣṇa being personally served by His queen, who fans Him with a golden-handled cāmara while thousands of attendants assist—illustrating that all opulence in Dvārakā is centered on loving service (sevā) to Bhagavān.

To emphasize Kṛṣṇa’s supreme position as Sātvata-pati and to portray the queens’ devotion: even amid immense splendor, their primary identity is as loving servants of the Lord.

Use whatever resources and talents you have—simple or grand—in a spirit of attentive service to Kṛṣṇa, keeping devotion as the center rather than status or display.