Shloka 3

Kṛṣṇa Leads Kālayavana to Mucukunda; The Yavana Is Burned; Mucukunda’s Prayers and Boon of Bhakti

Devanagari script

श्रीशुक उवाच तं विलोक्य विनिष्क्रान्तमुज्जिहानमिवोडुपम् । दर्शनीयतमं श्यामं पीतकौशेयवाससम् ॥ १ ॥ श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् । पृथुदीर्घचतुर्बाहुं नवकञ्जारुणेक्षणम् ॥ २ ॥ नित्यप्रमुदितं श्रीमत्सुकपोलं शुचिस्मितम् । मुखारविन्दं बिभ्राणं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३ ॥ वासुदेवो ह्ययमिति पुमान् श्रीवत्सलाञ्छन: । चतुर्भुजोऽरविन्दाक्षो वनमाल्यतिसुन्दर: ॥ ४ ॥ लक्षणैर्नारदप्रोक्तैर्नान्यो भवितुमर्हति । निरायुधश्चलन् पद्‍भ्यां योत्स्येऽनेन निरायुध: ॥ ५ ॥ इति निश्चित्य यवन: प्राद्रवद् तं पराङ्‍मुखम् । अन्वधावज्जिघृक्षुस्तं दुरापमपि योगिनाम् ॥ ६ ॥

Transliteration

śrī-śuka uvāca taṁ vilokya viniṣkrāntam ujjihānam ivoḍupam darśanīyatamaṁ śyāmaṁ pīta-kauśeya-vāsasam

Translation

قال شوكاديفا جوسوامي: رأى كالايافانا الرب يخرج من ماثورا مثل القمر الصاعد. كان الرب في غاية الجمال، ببشرته الزرقاء الداكنة، وثوبه الحريري الأصفر، وعلامة شريفاتسا، وجوهرة كاوستوبها. فكر قائلاً: 'لابد أن هذا هو فاسوديفا كما وصفه نارادا'، فركض خلف الرب الذي لا يستطيع حتى كبار اليوغي إدراكه.

Synonyms

• नित्य-प्रमुदितम्: always joyful
• नित्य-प्रमुदितम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक) + प्रमुदित (प्र-मुद् धातु, क्त)
• Form: कर्मधारय-समास: ‘नित्यं प्रमुदितः’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tam् इति विशेषण)

• श्रीमत्-सुक-पोलम्: with beautiful cheeks
• श्रीमत्-सुक-पोलम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक) + सुक (प्रातिपदिक) + पोल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: ‘श्रीमान् सुकपोलः’ (सुन्दर-कपोलयुक्त); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tam् इति विशेषण)

• शुचि-स्मितम्: with a pure/bright smile
• शुचि-स्मितम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: ‘शुचि स्मितं यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tam् इति विशेषण)

• मुख-अरविन्दम्: lotus-like face
• मुख-अरविन्दम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: मुख (प्रातिपदिक) + अरविन्द (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: ‘अरविन्दसदृशं मुखम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tam् इति विशेषणरूपेण)

• बिभ्राणम्: bearing/wearing
• बिभ्राणम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: भृ (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present middle participle/Ātmanepada), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘bearing/wearing’ (tam् इति विशेषण)

• स्फुरन्-मकर-कुण्डलम्: with glittering makara-earrings
• स्फुरन्-मकर-कुण्डलम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: स्फुरन् (स्फुर् धातु, शतृ) + मकर (प्रातिपदिक) + कुण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: ‘स्फुरन्ति मकरकुण्डले यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tam् इति विशेषण)

Purport

Although Kālayavana was seeing Lord Kṛṣṇa with his own eyes, he could not adequately appreciate the beautiful Lord. Thus instead of worshiping Kṛṣṇa, he attacked Him. Similarly, it is not uncommon for modern men to attack Kṛṣṇa in the name of philosophy, “law and order” and even religion.

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa (Vāsudeva)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Krishna’s lotus-like face?

This verse describes Kṛṣṇa’s mukha-aravinda—His face compared to a lotus—highlighting His purity, beauty, and the devotional sweetness of beholding Him.

Why is Krishna described as always joyful (nitya-pramudita) in Bhagavatam?

Śukadeva portrays Kṛṣṇa as eternally blissful, indicating His transcendental nature—His joy is not dependent on worldly conditions but is inherent to the Supreme Lord.

How can a devotee apply this verse in modern life?

Use the verse for smaraṇa (remembrance): meditate on Kṛṣṇa’s serene smile and lotus face to calm the mind, cultivate purity, and deepen bhakti through daily contemplation.