Shloka 10

Nanda’s Captivity by Varuṇa and the Revelation of the Spiritual World

Brahma-hrada

Devanagari script

नन्दस्त्वतीन्द्रियं द‍ृष्ट्वा लोकपालमहोदयम् । कृष्णे च सन्नतिं तेषां ज्ञातिभ्यो विस्मितोऽब्रवीत् ॥ १० ॥

Transliteration

nandas tv atīndriyaṁ dṛṣṭvā loka-pāla-mahodayam kṛṣṇe ca sannatiṁ teṣāṁ jñātibhyo vismito ’bravīt

Translation

دهش نندا مهاراج إذ رأى لأول مرة جلال فارونا المتعالي، حاكم عالم المحيط، ورأى كذلك كيف قدّم فارونا وخدمه احترامًا متواضعًا لكريشنا. فقصّ نندا كل ذلك على رعاة البقر من أقاربه.

Synonyms

• नन्दः: Nanda
• नन्दः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: however
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)

• अतीन्द्रियम्: beyond the senses
• अतीन्द्रियम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतीन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (इन्द्रियात् अतीतम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• लोक-पाल-महोदयम्: the great majesty of the world-guardian
• लोक-पाल-महोदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक + पाल + महोदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: (लोकपालस्य महोदयम्) षष्ठी-तत्पुरुष; अन्तर्गत: लोकपाल (षष्ठी-तत्पुरुष)

• कृष्णे: in/with regard to Kṛṣṇa
• कृष्णे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सन्नतिम्: bowing down, reverence
• सन्नतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सन्नति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम

• ज्ञातिभ्यः: to (his) relatives
• ज्ञातिभ्यः: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ज्ञाति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन

• विस्मितः: astonished
• विस्मितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्मित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नन्दस्य)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Characters & Entities

• Nanda Mahārāja
• Varuṇa
• Kṛṣṇa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about demigods bowing to Krishna?

This verse shows even a lokapāla like Varuṇa displaying great majesty and offering submission to Kṛṣṇa, indicating Kṛṣṇa’s supreme position beyond worldly authority.

Why did Nanda Maharaja speak in amazement to the Vrajavasis?

Nanda witnessed Varuṇa’s extraordinary opulence and saw everyone respectfully bow to Kṛṣṇa; astonished by Kṛṣṇa’s greatness, he turned to tell his relatives what he had seen.

Practical application of seeing Krishna’s supremacy in modern life?

It encourages humility and devotion: recognizing that true shelter lies in the Divine rather than status or power, one can cultivate surrender, gratitude, and steadiness in faith.