Mantra 4

Sukta 7

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र क्रतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत । पिबा वृषस्व तातृपिम्

IAST Transliteration

índra kratuvídaṃ sutáṃ sómaṃ harya puruṣṭuta | píbā vṛ́ṣasva tātṛ́pim ||

English Translation (Griffith/Whitney)

O Indra, knower of sacred purpose, O tawny One, much praised of men—drink the pressed Soma; wax strong therewith, unto full content.

Translation

يا إِندرا، يا عارِفَ القَصدِ المُقَدَّس (kratu)، يا ذَا اللَّونِ الذَّهَبيّ، يا مَن تُكثِرُ البَشَرُ مِن ثَنائِهِ—اشرَبِ السُّوما (Soma) المَعصورَ؛ واشتَدِدْ بِهِ قُوَّةً حَتّى تَمتَلِئَ شِبعًا.

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन (address)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• क्रतुविदम्: the knower of (sacred) powers/rites
• क्रतुविदम्: कर्म (इन्द्रम्—आह्वान/स्तुति में)
• Type: Adjective
• Root: क्रतु-विद् (विद् ‘जान’ धातु; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास-प्रातिपदिक)

• सुतम्: pressed, expressed
• सुतम्: कर्म (सोमम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)

• सोमम्: Soma (juice)
• सोमम्: कर्म (पिबा—drink)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• हर्य: come/bring (hither)!
• हर्य: क्रिया (आह्वान/आदेश)
• Type: Verb
• Root: हृ/हर् (धातु) → हरि/हर्य (आज्ञार्थ-रूप; वैदिक)

• पुरुष्टुत: O much-praised one
• पुरुष्टुत: सम्बोधन (address)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-स्तुत् (स्तु ‘स्तुति’ धातु/स्तुत्-प्रातिपदिक; समास)

• पिब: drink!
• पिब: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘पान’)

• वृषस्व: become strong/exhilarated!
• वृषस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु; ‘बल/वर्ष’—वैदिक प्रयोग ‘be strong/exhilarated’)

• तातृपिम्: the fully-satisfying (draught), the satiating one
• तातृपिम्: कर्म (पेय-वस्तु)
• Type: Noun/Adjective (epithet of Soma)
• Root: तृप् (धातु ‘तृप्ति’) → तातृपि (कृदन्त-प्रातिपदिक; परिपूर्ण/अभ्यास-रूप)

Attribution

Rishi: Traditionally RV-derived; in AV 20 treated as Rig-hymn material (ṛṣi as in RV source).

Devata: Indra (with Soma as empowering oblation).

Chandas: Anuṣṭubh (as transmitted in this pada/metrical shape).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From invocation to felt surge of strength and completion (tṛpti).","listener_experience":"Empowerment, readiness, confidence.","intensity":7}