Mantra 9

Sukta 4

वार्षिकावेनं मासौ प्रतीच्या दिशो गोपायतो वैरूपं च वैराजं चानु तिष्ठतो य एवं वेद

vārṣí̱kāv enaṃ mā́sau pratī́cyā diśó gopāyato vairūpáṃ ca vairājáṃ cā́nu tiṣṭhato yá eváṃ véda

The two rainy-season months, from the western quarter, guard this man—Vairūpa and Vairāja stand attendant upon him—whoso thus knoweth.

شَهرا موسمِ الأمطار، من جهةِ الغرب، يَحْرُسان هذا الرجل—فايرُوبا وفايراجا يقفان مُلازِمَيْن له—مَن عَلِمَ ذلك.

वार्षिकावेनम्the ‘Vārṣikāvena’ (name/epithet; annual/seasonal one)
वार्षिकावेनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवार्षिकावेन (प्रातिपदिक; वार्षिक + आवेन)
मासौthe two months
मासौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
प्रतीच्याwestern
प्रतीच्या:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक)
दिशःdirection (quarter)
दिशः:
कर्म
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
गोपायतः(they two) protect/guard
गोपायतः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootगोपाय (धातु; गोपायति)
वैरूपम्the Vairūpa (name/epithet)
वैरूपम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवैरूप (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वैराजम्the Vairāja (name/epithet)
वैराजम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवैराज (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अनुafter; along; in accordance with
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
तिष्ठतः(they two) stand; remain; abide
तिष्ठतः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootस्था (धातु; तिष्ठति)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
वेदknows
वेद:
कर्तृ
TypeVerb
Rootविद् (धातु)

Rishi: As AV 15 speculative/correspondence material (anukramaṇī-dependent).

Devata: Directional guardianship of the West via Vairūpa and Vairāja; Kāla-bandhu.

Chandas: Non-metrical/irregular Atharvanic prose-cadence.

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From potential seasonal fear to calm assurance through stationed guardians.","listener_experience":"Feeling protected at the ‘back door’; reduced vigilance fatigue.","intensity":5}