Sutra 48
Devanagari script
अनंशो वा ततोऽस्याङ्के प्रहृत्य द्विगुणं हरेत् ॥ कZ_०७.५.४८च्द् ॥
Transliteration
anaṃśo vā tato'syāṅke prahṛtya dviguṇaṃ haret
Translation
أو إن لم يُعطَ نصيبًا، فعليه أن يضرب موضع ضعفه ثم يستولي على ضعف المقدار.
Word by Word
अनंशःwithout a fractional part; an integer/whole (remainder)
अनंशः:
TypeNoun (Adjective)
Rootअन्-अंश (न-अंश)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; नञ्-समासान्त/नञ्-तत्पुरुषभावः ‘अंशः’ इत्यस्य निषेधः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
ततःthereupon; from that (result)
ततः:
TypeIndeclinable (Adverb)
Rootततः
Formअपादान/क्रम/हेतुवाचक-अव्ययम्
अस्यof it; of this (quantity)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं)
अङ्केin the figure/number (in the written computation)
अङ्के:
TypeNoun
Rootअङ्क
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-एकवचनम्; अधिकरणे
प्रहृत्यhaving subtracted/deducted
प्रहृत्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootप्र-हृ
Formक्त्वान्त (अव्ययभावः); ‘प्र’ उपसर्गः; क्रियाविशेषणम्—‘having struck/removed/subtracted’
द्विगुणम्twice; doubled (amount)
द्विगुणम्:
TypeNoun (Adjectival)
Rootद्वि + गुण
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; ‘द्विगुण’ = twice-fold; कर्मपदत्वेन
हरेत्should take away/remove; should deduct
हरेत्:
TypeVerb
Rootहृ
Formलोट्/विधिलिङ्?—विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आदेशार्थः ‘should take/remove’
Entities Mentioned
C
counterpart targetFAQs
Denial signals bad faith; punitive extraction restores deterrence and prevents future stonewalling by raising the cost of refusal.