Sutra 1
Devanagari script
तुल्यसामन्तव्यसने यातव्यममित्रं वेत्यमित्रमभियायात्तत्सिद्धौ यातव्यम् ॥ कZ_०७.५.०१ ॥
Transliteration
tulyasāmantavyasane yātavyam amitraṃ vetyamitraṃ abhiyāyāt tatsiddhau yātavyam
Translation
إذا كان «المراد المسيرُ إليه للهجوم» (yātavya) والعدو (amitra) في ضيقٍ متساوٍ ولديهما قوى مجاورة متقاربة، فينبغي مهاجمة العدو أولًا؛ فإذا تمّ ذلك، يُتقدَّم بعدئذٍ ضد الـyātavya.
Word by Word
तुल्यequal, comparable
तुल्य:
TypeAdjective
Rootतुल्य
Formविशेषण; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (नपुंसकलिङ्ग) — ‘समानम्’ इत्यर्थे; (अत्र ‘सामन्त-व्यसने’ इत्यस्य विशेषणरूपेण)
सामन्तव्यसनेin the calamity/distress of a neighbouring (border) king
सामन्तव्यसने:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; समासः: सामन्तस्य व्यसनम् → सामन्त-व्यसनम्; तत्र सप्तमी: सामन्त-व्यसने
यातव्यम्one should go / it is to be marched (should proceed)
यातव्यम्:
TypeVerb
Rootया
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्ययान्त); भावे/कर्मणि प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अर्थः ‘गन्तव्यम्/प्रयातव्यम्’ = ‘one should go/it is to be marched’
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (either/or)
इतिthus / thinking so
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; इत्यर्थे/उद्धरण-समाप्त्यर्थक; ‘वेत्’ इत्यस्य पूरकः (‘…or so [he may think]’)
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम् (अभियायात् इत्यस्य)
अभियायात्should march against / should attack
अभियायात्:
TypeVerb
Rootअभि-या
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगसदृशः आदेशार्थः; परस्मैपदम्; 3पुरुष एकवचन; अर्थः ‘आक्रमेत्/प्रयायात्’ = ‘should march against/attack’
तत्that (i.e., that action/expedition)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी/प्रथमा एकवचन-सम्भाव्य; अत्र ‘तत्सिद्धौ’ इत्यत्र समासपूर्वपदम्
सिद्धौupon success / when accomplished
सिद्धौ:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; ‘सिद्धि’ = सफलता/सम्पत्तिः
यातव्यम्one should go / should proceed
यातव्यम्:
TypeVerb
Rootया
Formकृदन्त (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; पुनरुक्त्या नियमार्थः
Entities Mentioned
A
amitra (enemy)Y
yātavya (intended target)S
sāmanta (neighboring powers)FAQs
Strike the declared enemy first; after success, turn to the other intended target.
Because comparable neighborhood support/pressure affects whether an opponent can be quickly isolated or reinforced, shaping sequencing.