Sutra 5
Devanagari script
यदा वा पश्येत्स्वदण्डैर्मित्राटवीदण्डैर्वा समं ज्यायांसं वा कर्शयितुमुत्सहे इति तदा कृतबाह्याभ्यन्तरकृत्यो विगृह्यासीत ॥ कZ_०७.४.०५ ॥
Transliteration
yadā vā paśyet svadaṇḍair mitrāṭavīdaṇḍair vā samaṃ jyāyāṃsaṃ vā karśayitum utsahe iti tadā kṛtabāhyābhyantarakṛtyo vigṛhy āsīta
Translation
أو حين يدرك: «بقواتي أنا—أو بقوات الحلفاء وزعماء الغابات—أستطيع إنهاك عدوٍّ مساوٍ لي أو حتى أقوى»، فعندئذٍ، بعد إتمام الاستعدادات الخارجية والداخلية، ينبغي له أن يدخل في العداء ثم يلازم وضعية (آسانا).
Word by Word
यदाwhen
यदा:
TypePronoun (relative)
Rootयद्
Formअव्यय (सम्बन्ध-कालवाचक), यदा-तदा सम्बन्धः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
पश्येत्should see / should find (that)
पश्येत्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वदण्डैःwith his own forces/punitive power
स्वदण्डैः:
TypeNoun
Rootस्व + दण्ड
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; स्वस्य दण्डैः
मित्राटवीदण्डैःwith the forces of allies and of the forest (tribes/region)
मित्राटवीदण्डैः:
TypeNoun
Rootमित्र + अटवी + दण्ड
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; मित्राणां च अटव्याः च दण्डैः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
समम्equally; on equal terms
समम्:
TypeAdverb
Rootसम
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
ज्यायांसम्a stronger (one) / a superior (enemy/king)
ज्यायांसम्:
TypeAdjective (comparative) used substantively
Rootज्यायस्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘श्रेष्ठतरम्/बलवत्तरम्’ (शत्रुं/राजानं)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
कर्शयितुम्to weaken / wear down / harass
कर्शयितुम्:
TypeVerbal noun (infinitive)
Rootकृश् (कर्शयति)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
उत्सहेI am able / I dare / I can undertake
उत्सहे:
TypeVerb
Rootउत्सह्
Formलट्, आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
इतिthus (thinking/saying)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formइत्यादि-उद्धरणार्थक-अव्यय
तदाthen
तदा:
TypePronoun (correlative)
Rootतद्
Formअव्यय (यदा-तदा सम्बन्धः)
कृतबाह्याभ्यन्तरकृत्यःhaving completed external and internal tasks/preparations
कृतबाह्याभ्यन्तरकृत्यः:
TypeAdjective (past participle compound)
Rootकृत + बाह्य + अभ्यन्तर + कृत्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कृतानि बाह्याभ्यन्तरकृत्यानि येन सः
विगृह्यhaving declared/undertaken hostility; having engaged in war
विगृह्य:
TypeGerund (absolutive)
Rootग्रह् (वि-ग्रह्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप् रूप)
आसीतshould remain / should stay (in position)
आसीत:
TypeVerb
Rootआस्
Formलोट् (आज्ञार्थे) / विधिलिङ्-सदृश प्रयोगः; परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
O
own forces (svadaṇḍa)A
allies (mitra)F
forest forces (āṭavīdaṇḍa)E
equal/stronger enemyFAQs
A capability assessment that one can attrit an equal or stronger enemy, using own forces and/or allied/forest auxiliaries.
A checklist discipline: logistics, finance, internal security, diplomacy, and domestic stability must be secured before escalation.