Sutra 16
Devanagari script
पार्श्वस्थो वा बलस्थयोरासन्नभयात्प्रतिकुर्वीत ॥ कZ_०७.२.१६ ॥
Transliteration
pārśvastho vā balasthayor āsannabhayāt pratikurvīta
Translation
أو إنّ الملكَ المجاورَ (المتموضعَ على الجانب)، إذا كان في خطرٍ قريبٍ من الأطراف الأقوى، فعليه أن يتخذ تدابيرَ مضادّة.
Word by Word
पार्श्वस्थःone stationed at the side; a close attendant/associate
पार्श्वस्थः:
TypeNoun (adjectival)
Rootपार्श्व + स्थ
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (कर्तरि)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
बलस्थयोःof the two who are stationed with the army/forces
बलस्थयोः:
TypeNoun (adjectival)
Rootबल + स्थ
Formषष्ठी/सप्तमी-द्विवचन? (रूपतः: -स्थयोः = षष्ठी-द्विवचन); ‘बलस्थ’ = बलमध्ये/बलपर्यन्ते स्थित; द्वयोः (two persons)
आसन्नभयात्from/owing to imminent danger
आसन्नभयात्:
TypeNoun
Rootआसन्न + भय
Formपञ्चमी-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (भय-शब्दः); हेतौ पञ्चमी
प्रतिकुर्वीतshould counteract / should retaliate
प्रतिकुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ (प्रति + कृ)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; लोट्-भावे विधानम्
Entities Mentioned
P
pārśvastha (neighboring king)T
two stronger forces (implicit)FAQs
When threat is immediate, waiting increases vulnerability; timely counter-action aims to disrupt the adversary’s initiative.