Sutra 28

Devanagari script

अनुज्ञातक्रयादुपरि चैषां स्वदेशीयानां पण्यानां पञ्चकं शतमाजीवं स्थापयेत्परदेशीयानां दशकम् ॥ कZ_०४.२.२८ ॥

Transliteration

anujñātakrayād upari caiṣāṃ svadeśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayet paradeśīyānāṃ daśakam

Translation

وفوق سعر الشراء المأذون به، عليه أن يحدد هامش المعيشة (الربح المسموح) بخمسة من كل مئة للسلع المحلية، وبعشرة من كل مئة للسلع الأجنبية.

Word by Word

• अनुज्ञातक्रयात्: from/after authorized purchase (i.e., on goods whose sale is permitted)
• Type: Noun (compound)
• Root: अनु-ज्ञा (√ज्ञा) / क्रय
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-भावे; पञ्चमी एकवचनम् (अपादान/हेतौ) — ‘अनुज्ञात-क्रय’ = ‘अनुज्ञातः क्रयः’ तस्मात्

• उपरि: over and above; additionally
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि
• Form: अव्ययम्; ‘on/over/above; in addition’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• एषाम्: of these
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: षष्ठी बहुवचनम् (सम्बन्धे)

• स्वदेशीयानाम्: of local (native)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: स्वदेशीय
• Form: षष्ठी बहुवचनम्; विशेषणम् ‘पण्यानाम्’ इत्यस्य

• पण्यानाम्: of goods/commodities
• Type: Noun
• Root: पण्य
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; षष्ठी बहुवचनम्

• पञ्चकम्: five (hundreds)
• Type: Noun/Adjective (numeral derivative)
• Root: पञ्चक
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया एकवचनम्; ‘शतम्’ इत्यस्य विशेषणम् (five)

• शतम्: a hundred
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया एकवचनम्; ‘आजीवम्’ इत्यस्य कर्म/परिमाणम्

• आजीवम्: the livelihood levy / license-fee
• Type: Noun
• Root: आजीव
• Form: पुंलिङ्गः; द्वितीया एकवचनम्; ‘स्थापयेत्’ इत्यस्य कर्म

• स्थापयेत्: should fix/establish
• Type: Verb
• Root: √स्था
• Form: विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; causative sense in usage ‘to fix/establish’

• परदेशीयानाम्: of foreign (non-local)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: परदेशीय
• Form: षष्ठी बहुवचनम्; (पण्यानाम्) इति शेषः

• दशकम्: ten (hundreds)
• Type: Noun/Adjective (numeral derivative)
• Root: दशक
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया एकवचनम्; (शतम्) इत्यस्य विशेषणम् (ten)

Entities Mentioned

• local merchants
• foreign merchants/imports
• paṇyādhyakṣa (implied)

More Details

FAQs

Why different margins for local vs foreign goods?

Foreign goods typically involve higher risk, transport costs, and uncertainty; a higher capped margin accommodates this while still preventing profiteering.

What is ‘ājīva’ in this context?

A regulated livelihood allowance—i.e., the maximum permissible profit margin.