Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 15

काष्ठलोहमणिमयं रज्जुचर्ममृण्मयं सूत्रवल्करोममयं वा जात्यमित्यजात्यं विक्रयाधानं नयतो मूल्याष्टगुणो दण्डः ॥ कZ_०४.२.१५ ॥

kāṣṭhalohamaṇimayaṃ rajjucarmamṛṇmayaṃ sūtravalkaromamayaṃ vā jātyam ity ajātyaṃ vikrayādhānaṃ nayato mūlyāṣṭaguṇo daṇḍaḥ

إذا قدّم أحدٌ في البيع أو الرهن غيرَ الأصيل على أنه أصيل (بدرجة معيارية)—سواء كان مصنوعًا من خشب أو معدن أو جواهر أو حبل أو جلد أو طين أو خيط أو لحاء أو صوف—فعليه غرامة قدرها ثمانية أضعاف القيمة.

काष्ठलोहमणिमयम्made of wood, metal, or gems
काष्ठलोहमणिमयम्:
TypeAdjective
Rootमय (प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम् (…मयं = ‘made of …’)
रज्जुचर्ममृण्मयम्made of rope, leather, or clay
रज्जुचर्ममृण्मयम्:
TypeAdjective
Rootमय (प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम्
सूत्रवल्करोममयम्made of thread, bark, or hair/wool
सूत्रवल्करोममयम्:
TypeAdjective
Rootमय (प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
जात्यम्genuine; of proper kind/standard
जात्यम्:
TypeAdjective
Rootजात्य (जाति)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘जात्य’ = genuine/standard (of proper kind)
इतिthus (so called)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; इत्यर्थे/उद्धरण-समाप्तौ
अजात्यम्not genuine; spurious; not of proper kind
अजात्यम्:
TypeAdjective
Rootअजात्य (नञ्-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘अजात्य’ = not genuine/not of proper kind
विक्रयाधानम्offering/placing (goods) for sale; sale-deposit/putting up for sale
विक्रयाधानम्:
TypeNoun
Rootधा (आ-√धा) / विक्रय + आधान
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘विक्रय-आधान’ = sale/placing for sale (offering for sale)
नयतःof the carrier/transporter (who conveys it)
नयतः:
TypeVerb (participle used substantively)
Rootनी (√नी)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त ‘नयत्’ (carrying/leading) इत्यस्य षष्ठी एकवचन; ‘of the carrier/one who conveys’
मूल्याष्टगुणःeight times the value
मूल्याष्टगुणः:
TypeAdjective (numeral compound)
Rootगुण / अष्ट
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘मूल्यस्य अष्टगुणः’ = eightfold of the value
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्तृ/विधेय
S
seller
P
pawnbroker/pledgee (implied)
B
buyer/pledger

FAQs

Because misrepresentation harms not only buyers but also credit and collateral markets; the state protects transactional trust in both.

A value-multiplier (8×) makes fraud economically irrational even when detection probability is imperfect.