Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 4

निर्दिष्टदेशकालकार्यं च कर्म कुर्युः अनिर्दिष्टदेशकालं कार्यापदेशम् ॥ कZ_०४.१.०४ ॥

nirdiṣṭadeśakālakāryaṃ ca karma kuryuḥ anirdiṣṭadeśakālaṃ kāryāpadeśam

لا يُؤدَّى العمل إلا إذا حُدِّد المكان والزمان والمهمة تحديداً واضحاً؛ أمّا الأمر الذي لا يحدّد المكان والزمان فليس إلا ذريعةً لـ«ادّعاء عمل» (ولا يُنفَّذ كتكليفٍ صحيح).

निर्दिष्ट-देश-काल-कार्यंa task/work whose place, time, and purpose have been specified
निर्दिष्ट-देश-काल-कार्यं:
TypeNoun (compound adjective used substantively)
Rootनिर्दिश्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्म (object) qualifying the implied कर्म/कार्य; members: निर्दिष्ट (ppp) + देश + काल + कार्य
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
कर्मwork; duty; act
कर्म:
TypeNoun
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कुर्युः इति क्रियायाः कर्म
कुर्युःthey should do / they should perform
कुर्युः:
TypeVerb
Rootकृ
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; विध्यर्थः ‘should do’
अनिर्दिष्ट-देश-कालं(a task) with unspecified place and time
अनिर्दिष्ट-देश-कालं:
TypeNoun (compound adjective used substantively)
Rootनिर्दिश्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; (कर्म/कार्य) इत्यस्य विशेषणम्; members: अनिर्दिष्ट (neg. ppp) + देश + काल
कार्य-अपदेशम्a plea/pretext of work; citing work as a reason
कार्य-अपदेशम्:
TypeNoun (compound)
Rootअपदिश्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘कार्यस्य अपदेशः’ = pretext/plea of work; कुर्युः इति क्रियायाः कर्म (elliptically: ‘(they should do) the plea…’ / ‘they should make…’)

FAQs

Opportunistic disputes—workers/agents claiming completion or expenses for vague orders; clear specifications make verification and enforcement possible.

It anticipates written work orders/SOPs with scope, schedule, and location to reduce moral hazard and audit ambiguity.