Sutra 16

Devanagari script

सर्वाधिकरणेषु युक्तोपयुक्ततत्पुरुषाणां पणादिचतुष्पणपरमापहारेषु पूर्वमध्यमोत्तमवधा दण्डाः ॥ कZ_०२.५.१६ ॥

Transliteration

sarvādhikaraṇeṣu yuktopayukta-tatpuruṣāṇāṃ paṇādi-catuṣpaṇa-paramāpahāreṣu pūrva-madhyama-uttama-vadhā daṇḍāḥ

Translation

في جميع الدوائر، إذا ارتكب الموظفون المكلَّفون أو المستخدمون اختلاسًا/استيلاءً غير مشروع (misappropriation) ابتداءً من مقدار «پانا» واحد إلى أعلى شريحة «أربع پانات» وما فوقها، فتُدرَّج العقوبات إلى أولى ووسطى وعظمى، وقد تمتد في أشدّ الحالات إلى الإعدام.

Word by Word

• सर्वाधिकरणेषु: in all departments/offices
• Type: Noun
• Root: अधिकरण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी; (सर्व + अधिकरण)

• युक्तोपयुक्ततत्पुरुषाणाम्: of the appointed and suitably employed officials/servants
• Type: Noun
• Root: तत्पुरुष
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी; (युक्त + उपयुक्त + तत्पुरुष) — युक्त/उपयुक्त इति विशेषणद्वयेन तत्पुरुष-शब्दस्य विशेषणम्

• पणादि: beginning with (the unit) paṇa and the like
• Type: Noun
• Root: पण
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रातिपदिक (समासाङ्ग) — ‘पण-आदि’ = पणप्रभृतयः

• चतुष्पणपरम: having a maximum (value) of four paṇas
• Type: Adjective
• Root: परम
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी-बहुवचनसमासे पूर्वपद (चतुष्पण + परम) — ‘whose maximum is four paṇas’

• अपहारेषु: in cases of misappropriation/theft
• Type: Noun
• Root: अपहार
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी

• पूर्व: first (lowest)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (वध-शब्दस्य विशेषणम्)

• मध्यम: middle (intermediate)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (वध-शब्दस्य विशेषणम्)

• उत्तम: highest (severest)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (वध-शब्दस्य विशेषणम्)

• वधाः: capital punishments/executions (as graded categories)
• Type: Noun
• Root: वध
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा

• दण्डाः: are the penalties
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; विधेय (predicate)

Entities Mentioned

• all departments
• officials
• employees
• embezzlement

More Details

FAQs

Why does Kautilya specify graded punishments for misappropriation?

To create a predictable deterrence ladder: minor diversion is punished, but large-scale theft by officials is treated as an existential threat to the state and can warrant the severest sanction.