Sutra 4

Devanagari script

पत्तनानुवृत्तं शुल्कभागं वणिजो दद्युः यात्रावेतनं राजनौभिः सम्पतन्तः ॥ कZ_०२.२८.०४ ॥

Transliteration

pattanānuvṛttaṃ śulkabhāgaṃ vaṇijo dadyuḥ yātrāvetanaṃ rājanaubhiḥ sampatantaḥ

Translation

يجب على التجّار أن يدفعوا حصة الرسوم الجمركية المطبَّقة على الميناء المعني؛ وإذا سافروا على قوارب الملك فعليهم أيضًا دفع أجرة السفر المقرَّرة.

Word by Word

• पत्तनानुवृत्तम्: in accordance with the port (customs) regulations/practice
• Type: Adjective (compound)
• Root: पत्तन + अनु-वृत्
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम् (शुल्कभागम् इति पदं विशेषयति)

• शुल्कभागम्: the duty share (customs due)
• Type: Noun (compound)
• Root: शुल्क + भाग
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; कर्मपदम् (दद्युः इत्यस्य)

• वणिजः: merchants
• Type: Noun
• Root: वणिज्
• Form: पुंलिङ्गे बहुवचनम् प्रथमा; कर्तृपदम् (दद्युः इत्यस्य)

• दद्युः: should pay / shall give
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: लोट् (आज्ञार्थे) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; विध्यर्थः

• यात्रावेतनम्: the transport fee (freight/wage for the voyage)
• Type: Noun (compound)
• Root: यात्रा + वेतन
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; (दद्युः इत्यस्य) कर्मपदम्; शुल्कभागम् इत्यस्य सह समुच्चितम्

• राजनौभिः: by/with the king’s boats (state vessels)
• Type: Noun (compound)
• Root: राजन् + नौ
• Form: स्त्रीलिङ्गे बहुवचनम् तृतीया; करण/सहायक-भावः (याभिः नौभिः)

• सम्पतन्तः: arriving (approaching)
• Type: Verb (participial)
• Root: सम् + पत्
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे बहुवचनम् प्रथमा; वणिजः इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः ‘आगच्छन्तः/उपगच्छन्तः’

Entities Mentioned

• merchants
• ports (pattana)
• royal boats

More Details

FAQs

What does 'pattanānuvṛtta' indicate about policy?

Customs are standardized by port—suggesting locally calibrated tariff schedules rather than a single uniform rate.

Why charge separately for royal boat travel?

It monetizes state-provided logistics and discourages unnecessary use of royal transport capacity.