छायायामष्टपौरुष्यामष्टादशभागश्छेदः षट्पौरुष्यां चतुर्दशभागः त्रिपौरुष्यामष्टभागः द्विपौरुष्यां षड्भागः पौरुष्यां चतुर्भागः अष्टाङ्गुलायां त्रयो दशभागाः चतुरङ्गुलायां त्रयोऽष्टभागाः अच्छायो मध्याह्न इति ॥ कZ_०२.२०.३९ ॥
chāyāyām aṣṭa-pauruṣyām aṣṭādaśa-bhāgaś chedaḥ ṣaṭ-pauruṣyāṃ caturdaśa-bhāgaḥ tri-pauruṣyām aṣṭa-bhāgaḥ dvi-pauruṣyāṃ ṣaḍ-bhāgaḥ pauruṣyāṃ catur-bhāgaḥ aṣṭāṅgulāyāṃ trayo daśa-bhāgāḥ caturaṅgulāyāṃ trayo ’ṣṭa-bhāgāḥ acchāyaḥ madhyāhna iti
بحسب طول الظل: إذا بلغ ثماني وحدات «باوروṣa» (pauruṣa) فحدّ القطع 18 جزءًا؛ وعند ستة باوروṣa يكون 14 جزءًا؛ وعند ثلاثة باوروṣa يكون 8 أجزاء؛ وعند اثنين باوروṣa يكون 6 أجزاء؛ وعند واحد باوروṣa يكون 4 أجزاء؛ وعند ثمانية أنغولا (aṅgula) يكون 3/10 جزء؛ وعند أربعة أنغولا يكون 3/8 جزء. وإذا انعدم الظل فهو وقت الظهيرة.
Redundancy and verification: shadow measurement works in the field without instruments and can cross-check clock time to deter tampering.
It provides an observable, dispute-resistant reference point for deadlines, court sessions, market regulation, and duty changes.