Sutra 7

Devanagari script

नागवनाध्यक्षः पार्वतं नादेयं सारसमानूपं च नागवनं विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासं नागवनपालैः पालयेत् ॥ कZ_०२.२.०७ ॥

Transliteration

nâgavanādhyakṣaḥ pārvataṃ nādeyaṃ sārasamānūpaṃ ca nāgavanaṃ viditaparyantapraveśaniṣkāsaṃ nāgavanapālaiḥ pālayet

Translation

على مشرف غابات الفيلة أن يكلّف حرّاس غابات الفيلة بحراسة غابات الفيلة الجبلية والنهرية وغابات البحيرات‑المستنقعات والأراضي الرطبة، مع معرفة الحدود ومسالك الدخول والخروج معرفةً واضحة وضبطها.

Word by Word

• नागवनाध्यक्षः: the superintendent of the elephant-forest
• Type: Noun
• Root: अधि-√अस् (अध्यक्ष) / नाग + वन
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘नागवनस्य अध्यक्षः’

• पार्वतम्: (an elephant-forest) in mountainous terrain
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पर्वत
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘पार्वतं (नागवनम्)’

• नादेयम्: (an elephant-forest) in riverine terrain
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नद + एय (नादेय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘नदी-सम्बन्धि/नदी-प्रदेशीय (नागवनम्)’

• सारसम्: (an elephant-forest) in lake/marshy-lake terrain
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सारस
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘सारसं (नागवनम्)’

• आनूपम्: (an elephant-forest) in marshy/riparian lowland terrain
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अनूप (आनूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘आनूपं (नागवनम्)’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• नागवनम्: the elephant-forest (elephant reserve)
• Type: Noun
• Root: नाग + वन
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्मपद

• विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासम्: (an elephant-forest) with known boundaries and regulated entry and exit
• Type: Adjective (bahuvrihi, qualifying ‘नागवनम्’)
• Root: √विद् (विदित) + पर्यन्त + प्रवेश + निष्कास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘यस्य पर्यन्ताः विदिताः, प्रवेशः निष्कासश्च (नियत/व्यवस्थितौ) सः’ इति भावः

• नागवनपालैः: by the guards/wardens of the elephant-forest
• Type: Noun
• Root: नागवन + पाल
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन; करण/सहायक-कर्तृ (instrumental of agency)

• पालयेत्: should protect/maintain
• Type: Verb
• Root: √पाल्
• Form: लोट्/विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; विध्यर्थः

Entities Mentioned

• Nāgavanādhyakṣa (Superintendent)
• Nāgavane-pāla (forest wardens)
• mountain/riparian/wetland reserves

More Details

FAQs

What is the administrative significance of ‘known boundaries and controlled entry/exit’?

It enables enforcement: preventing poaching and theft, tracking movement of people and elephants, and establishing accountability for guards and officials.