Sutra 43
Devanagari script
तस्माद्वज्रमणिमुक्ताप्रवालरूपाणां जातिरूपवर्णप्रमाणपुद्गललक्षणान्युपलभेत ॥ कZ_०२.१४.४३ ॥
Transliteration
tasmād vajramaṇimuktāpravālarūpāṇāṃ jātirūpavarṇapramāṇapudgalalakṣaṇāny upalabheta
Translation
لذلك ينبغي التحقّق، بالفحص المباشر، من الصنف، والشكل، واللون، والمقياس، والمادّة، والعلامات المميِّزة للألماس والجواهر واللؤلؤ والمرجان وما شابهها من النفائس.
Word by Word
तस्मात्therefore; from that (reason)
तस्मात्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पञ्चमी एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (तद्-शब्द)
वज्रdiamond
वज्र:
TypeNoun
Rootवज्र
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
मणिgem
मणि:
TypeNoun
Rootमणि
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
मुक्ताpearl
मुक्ता:
TypeNoun
Rootमुक्ता
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
प्रवालcoral
प्रवाल:
TypeNoun
Rootप्रवाल
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
रूपाणाम्of the forms/varieties
रूपाणाम्:
TypeNoun
Rootरूप
Formषष्ठी बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग; समस्तपद: वज्रमणिमुक्ताप्रवाल-रूप (वज्र-मणि-मुक्ता-प्रवालानां रूपाणि)
जातिspecies/class
जाति:
TypeNoun
Rootजाति
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
रूपform/shape
रूप:
TypeNoun
Rootरूप
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
वर्णcolour
वर्ण:
TypeNoun
Rootवर्ण
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
प्रमाणmeasure/size
प्रमाण:
TypeNoun
Rootप्रमाण
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
पुद्गलsubstance/individual material
पुद्गल:
TypeNoun
Rootपुद्गल
Formप्रातिपदिक; (समासाङ्ग)
लक्षणानिcharacteristics/identifying marks
लक्षणानि:
TypeNoun
Rootलक्षण
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग; समस्तपद: जातिरूपवर्णप्रमाणपुद्गललक्षणानि (जाति-रूप-वर्ण-प्रमाण-पुद्गल-लक्षणानि)
उपलभेतshould ascertain/observe
उपलभेत:
TypeVerb
Rootउप-लभ्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; वर्तमानकाल-आश्रय (injunctive/optative sense): ‘should ascertain/should observe’
Entities Mentioned
V
vajra (diamond)M
maṇi (gem)M
mukta (pearl)P
pravāla (coral)S
state examiner/inspector (implied)FAQs
He defines a practical inspection checklist that enables consistent valuation, detection of substitution/adulteration, and accountability in state-controlled trade and stores.