Sutra 53
Devanagari script
तीक्ष्णमुत्साहिनं व्यसनिनं स्थितशत्रुं वा गूढपुरुषाः शस्त्राग्निरसादिभिः साधयेयुः सौकर्यतो वा तेषामन्यतमः ॥ कZ_०९.६.५३ ॥
Transliteration
tīkṣṇam utsāhinaṃ vyasaninaṃ sthitaśatruṃ vā gūḍhapuruṣāḥ śastrāgni-rasādibhiḥ sādhayeyuḥ saukaryato vā teṣām anyatamaḥ.
Translation
ينبغي للعملاء السريّين تحييد (خصمٍ) شرس، شديد المبادرة، مُدمِنًا للرذائل، أو عدوًّا ثابتًا—بالسلاح أو النار أو السمّ ونحو ذلك؛ أو، بحسب الملاءمة، بأيّ وسيلةٍ واحدةٍ من تلك الوسائل.
Word by Word
तीक्ष्णम्a fierce/harsh (person)
तीक्ष्णम्:
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्मपद)
उत्साहिनम्an energetic/enterprising (person)
उत्साहिनम्:
TypeAdjective
Rootउत्साहिन्
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
व्यसनिनम्a person given to vices/addictions
व्यसनिनम्:
TypeAdjective
Rootव्यसनिन्
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
स्थितशत्रुम्an entrenched/established enemy
स्थितशत्रुम्:
TypeNoun (with participial qualifier)
Rootशत्रु
Formसमासः (स्थितः शत्रुः); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
गूढपुरुषाःsecret agents/spies
गूढपुरुषाः:
TypeNoun
Rootगूढपुरुष
Formसमासः (गूढाः पुरुषाः); पुल्लिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (कर्तृपद)
शस्त्राग्निरसादिभिःby weapons, fire, poison/juices, and the like
शस्त्राग्निरसादिभिः:
TypeNoun (instrumental plural)
Rootशस्त्र/अग्नि/रस/आदि
Formसमाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः + ‘आदि’; तृतीया बहुवचन (करण)
साधयेयुःshould accomplish/bring about (i.e., neutralize)
साधयेयुः:
TypeVerb
Rootसाध्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातुः साध् (साधने)
सौकर्यतःaccording to convenience/ease
सौकर्यतः:
TypeAdverb (ablatival)
Rootसौकर्य
Formपञ्चमी एकवचन; हेतौ/कारणे अव्ययीभाववत् प्रयोगः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
तेषाम्of them/of those (means)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी बहुवचन (सम्बन्ध)
अन्यतमःany one (of them)
अन्यतमः:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formपुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
Entities Mentioned
G
gūḍhapuruṣa (covert agent)S
sthitaśatru (persistent enemy)FAQs
The gūḍhapuruṣa (covert agent) is tasked with neutralizing high-risk enemies using clandestine means such as weapons, arson, or poison, chosen by feasibility.
Targets include the ruthless, the highly energetic (hard to deter), the vice-addicted (vulnerable yet dangerous), and the persistent enemy who remains hostile over time.