Ramayana — Bala Kanda, Sarga 1, Shloka 44

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तथा वने ।।।।प्रतिज्ञातश्च रामेण वधस्संयति रक्षसाम् ।ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासिनाम् ।।।।

Transliteration

sa teṣāṃ pratiśuśrāva rākṣasānāṃ tathā vane || 1.1.44 ||

Translation

Rāma assented to the sages’ appeal there in the forest, a region troubled by rākṣasas.

Word by Word

• सः: he (Rama)
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• प्रतिशुश्राव: assented/heard and agreed
• प्रतिशुश्राव: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-श्रु (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्गः प्रति; अर्थे 'assented/listened and agreed'

• राक्षसानाम्: of the rakshasas
• राक्षसानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• तथा: thus/accordingly
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• वने: in the forest
• वने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• प्रतिज्ञातः: was promised
• प्रतिज्ञातः: Kriyā (क्रियाफल/भाव)
• Type: Verb
• Root: प्रति-ज्ञा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'promised'

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• रामेण: by Rama
• रामेण: Kartr̥/Agent in passive (कर्ता—कर्मणि प्रयोगे)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• वधः: slaying
• वधः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• संयति: in battle
• संयति: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संयत्/संयति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; 'battle'

• रक्षसाम्: of the demons
• रक्षसाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (क्वचित् पुंवत्), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• ऋषीणाम्: of the sages
• ऋषीणाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• अग्नि-कल्पानाम्: fire-like (in splendor)
• अग्नि-कल्पानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः उपमान-तत्पुरुषः (अग्निवत् कल्पाः)

• दण्डकारण्य-वासिनाम्: of the inhabitants of Dandaka forest
• दण्डकारण्य-वासिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दण्डकारण्य (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (दण्डकारण्ये वसन्ति)

Context

Rama promised those ascetics, who resembled flaming fire in lustre living in Dandakaranya inhabited by rakshasas to slay them.

Characters & Entities

• Rāma
• rākṣasas
• forest (vana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The duty of a righteous hero/king to heed the plea of the vulnerable and to protect those devoted to tapas and truth from हिंसा (violence).

What is the narrative situation?

In Nārada’s condensed account, Rāma responds affirmatively to the sages’ request in the rākṣasa-troubled forest region.

Which character virtue is emphasized?

Responsiveness to righteous petition and readiness to uphold protection as a dharmic obligation.