Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 63, Shloka 13

दशरथस्य शोकानुचिन्तनं शब्धवेधि-दोषस्मरणं च

Daśaratha’s grief, karmic reflection, and the remembered ‘śabdavedhī’ misdeed

यथान्यः पुरुषः कश्चित्पलाशैर्मोहितो भवेत्।एवं ममाऽप्यविज्ञातं शब्दवेध्यमयं फलम्।।2.63.13।।

yathānyaḥ puruṣaḥ kaścit palāśair mohito bhavet |

evaṃ mamā ’py avijñātaṃ śabdavedhyamayaṃ phalam ||

Just as some man may be misled by palāśa blossoms, so too I failed to foresee the consequence born of my ‘shooting by sound.’

यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparison)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (as)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुरुषः इत्यस्य विशेषण
पुरुषःman
पुरुषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कश्चित्some
कश्चित्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootकश्चित् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुरुषः इत्यस्य विशेषणार्थे
पलाशैःby palāśa (trees)
पलाशैः:
Karana (करण/Instrument-cause)
TypeNoun
Rootपलाश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
मोहितःdeluded
मोहितः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
भवेत्might become
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/in the same way)
ममof me / my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-निपात (also/even)
अविज्ञातम्unintended / not known beforehand
अविज्ञातम्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण/Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootअव-ज्ञा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; फलम् इत्यस्य विशेषण
शब्दवेध्यमयम्consisting of sound-shooting
शब्दवेध्यमयम्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशब्दवेध्य-मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शब्दवेध्यं + मय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; फलम् इत्यस्य विशेषण
फलम्result
फलम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Like some one who is deluded by palasa trees I too did not realise the consequences of shooting the target following the direction of the sound.

D
Daśaratha
K
Kausalyā

FAQs

Dharma includes foresight and carefulness: delusion or heedlessness can hide consequences, but karma still matures and returns as ‘phala’ (result).

Daśaratha explains that at the time of his famed sound-based archery, he did not recognize the future repercussions of that act.

Prudence by contrast: the verse highlights the lack of prudence as the root of harm, indirectly teaching the virtue of cautious discernment.